Hesabım
Sepetim
Yukarı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sarı kodlu uyarı açıklamalarında, son günlerde birçok bölgede fırtına, kuvvetli rüzgâr ve yıldırım düşmesi riski öne çıkmaktadır. Bu tür hava olayları yalnızca açık alanlar için değil, elektrik tesisatları ve elektronik cihazlar için de ciddi tehlikeler barındırır. Özellikle yıldırım kaynaklı ani gerilim darbeleri, ev ve iş yerlerinde büyük maddi hasarlara yol açabilir.
Yıldırım doğrudan bir yapıya düşmese bile, elektrik hatları üzerinden iletilen ani ve yüksek gerilim darbeleri tesisat içerisine ulaşabilir. Bu darbeler:
Elektronik cihazların yanmasına
Pano ekipmanlarının zarar görmesine
Veri kaybına ve üretim duruşlarına
Yangın riskine
neden olabilir. Bu noktada yalnızca sigorta veya kaçak akım rölesi yeterli olmaz. Çünkü bu ürünler ani gerilim darbelerine karşı koruma sağlamaz.
Yıldırımdan korunma denildiğinde en kritik ekipmanlardan biri parafudr (Surge Protective Device – SPD) sistemleridir. Elektrik tesisatına entegre edilen parafudrlar, yıldırım veya şebeke kaynaklı ani gerilim yükselmelerini güvenli şekilde toprağa ileterek cihazları korur.
Parafudr, elektrik güç sistemleri ve haberleşme hatlarında oluşabilecek yüksek gerilim darbelerine karşı koruma sağlayan bir güvenlik ekipmanıdır.
Kısaca cevaplamak gerekirse:
Parafudr nedir?
Parafudr, yıldırım düşmesi veya şebeke anahtarlamaları sonucu oluşan ani gerilimleri toprağa yönlendiren koruma elemanıdır.
“Parafudr ne işe yarar?” sorusunun cevabı oldukça nettir:
Elektronik cihazları ani gerilim darbelerine karşı korur
Elektrik panosundaki ekipmanların ömrünü uzatır
Yangın ve tesisat hasarı riskini azaltır
Endüstriyel tesislerde üretim sürekliliğini sağlar
Yani parafudr, sigorta gibi devreyi kesmez; gerilim darbesini sönümler ve yönlendirir.
Parafudr nasıl çalışır? sorusu da sıkça aratılan konular arasındadır.
Normal şartlarda devreye müdahale etmez. Ancak hatta normalin üzerinde bir gerilim oluştuğunda:
Çok kısa sürede iletime geçer
Aşırı enerjiyi düşük empedanslı bir yol üzerinden
Toprak hattına aktarır
Ardından tekrar yalıtkan hâle döner
Bu çalışma prensibi sayesinde cihazlar zarar görmeden korunur.
Kullanım yerine göre farklı parafudr tipleri bulunmaktadır:
Tip 1 Parafudr:
Doğrudan yıldırım akımlarına karşı koruma sağlar (bina ana girişleri)
Tip 2 Parafudr:
Şebeke kaynaklı ani gerilimlere karşı en yaygın kullanılan tiptir
Tip 3 Parafudr:
Hassas cihazlara yakın noktalarda kullanılır
Ayrıca;
AG parafudr
OG parafudr
Trafo parafudr
gibi özel uygulama alanlarına yönelik çözümler de mevcuttur.
Parafudr seçimi nasıl yapılır? sorusu, sistem güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Seçim yapılırken:
Tesisat gerilimi
Topraklama direnci
Kullanım alanı (konut, sanayi, trafo)
Parafudr tipi (Tip 1 / Tip 2 / Tip 3)
dikkate alınmalıdır. Yanlış seçilen bir parafudr, yeterli koruma sağlamaz.
Parafudr nasıl bağlanır? veya parafudr devreye nasıl bağlanır? soruları da oldukça yaygındır.
Genel olarak:
Faz ve nötr hatları parafudra bağlanır
Toprak hattı çok kısa ve düşük dirençli olacak şekilde bağlanmalıdır
Parafudr bağlantı şeması mutlaka üretici talimatlarına göre uygulanmalıdır
Yanlış yapılan parafudr bağlantısı, sistemin tamamen işlevsiz kalmasına neden olabilir.
Hayır.
Sigorta: Aşırı akımda devreyi keser
Parafudr: Ani gerilim darbelerini toprağa aktarır
Bu yüzden parafudr ve sigorta birlikte çalışmalıdır, biri diğerinin alternatifi değildir.
Meteoroloji uyarılarının arttığı, yıldırım riskinin yükseldiği bu dönemlerde parafudr kullanımı bir lüks değil, zorunluluktur. Doğru seçilmiş ve doğru bağlanmış bir parafudr sistemi; hem ev hem de endüstriyel tesisler için ciddi maddi kayıpların önüne geçer.
Unutmayın:
Yıldırım bir kez düşer, zarar kalıcı olur. Önlem ise her zaman daha ucuzdur.
Parafudr çözümleri ve daha fazlası için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
