Yardımcı kontaktör, bir veya birden fazla bilgiyi uyarlamak, çoğaltmak veya birleştirip yeni bir bilgi üretmek için kullanılan bir elektrik kontrol ekipmanıdır. Bu cihaz, doğrudan güç devresini sürmez; yalnızca kumanda devresinde yer alır ve sinyalleri işleyerek istenen sonucu üretir.
Yardımcı Kontaktörün Görevi
Kumanda devresindeki tüm bilgileri alan yardımcı kontaktör, bu bilgileri işler ve başka bir yerde kullanıma hazır hâle getirir. Örneğin:
- Bir dedektörünüz birden fazla uygulamanın çalışmasını başlatacaksa, bu dedektörün bilgisini çoğaltmanız gerekir.
- Dedektörünüz farklı bir gerilimle (U1) çalışıyor, sisteminiz farklı bir gerilimde (U2) çalışıyorsa, sinyali uyarlamak için yardımcı kontaktör kullanılır.
- Ayrıca dedektörün sinyalini normalde açık kontaklardan normalde kapalı kontaklara veya tam tersi hâle dönüştürmek için de bu cihazdan yararlanılır.
Yardımcı Kontaktör Seçimi
Doğru yardımcı kontaktörü seçmek için bazı kriterlere dikkat etmek gerekir:
- Bobin besleme gerilimi: Kontaktörün çalışması için gerekli gerilim, çoğaltılacak veya uyarlanacak sinyalin gerilimine uygun olmalıdır.
- Kontak gerilimi: Statik kontaktörlerde çıkış gerilimi de önemlidir.
- Kontak sayısı ve tipi: Normalde açık (NO) veya normalde kapalı (NC) kontaklar.
- Maksimum kontak akımı: Kontaklardan geçecek maksimum akım, seçimde belirleyici olur.
- Zamanlı kontak ihtiyacı: Gerekirse zaman rölesi entegre cihazlar tercih edilir.
- Kumanda tipi: Statik kontaktörlerde yük tipine göre seçim yapılmalıdır (indüktif veya resistif).
Yardımcı kontaktör, sinyali işleyerek istediğiniz gerilim ve tipte yeni bir bilgi üretir.
Çalışma Prensibi
Yardımcı kontaktör, bir elektromıknatıs sayesinde çalışır. Bobin enerjilendiğinde manyetik alan oluşur ve hareketli armature kontakları açıp kapatır.
- Normalde açık (NO) kontaklar bobin enerjilenince kapanır.
- Normalde kapalı (NC) kontaklar bobin enerjilenince açılır.
Bu mekanizma sayesinde sinyaller, devre ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir. Kontaktörler AC veya DC akımla çalışabilir ve düşük gerilimli modeller genellikle endüstriyel ve ev tipi uygulamalarda tercih edilir.
Kontakların kullanım ömrü sınırlıdır; binlerce kez açılıp kapanabilir. Bu süre sonunda kontaklar aşınabilir veya yapışabilir.
Yardımcı Kontaktör ile Güç Kontaktörü Arasındaki Fark
- Güç kontaktörü: Motor veya yüksek güçlü cihazları doğrudan çalıştırmak için tasarlanmıştır. Ana kontakları yüksek akımları taşıyabilir ve genellikle termik koruma içerir.
- Yardımcı kontaktör: Sadece kumanda sinyallerini işler, düşük akımlı kontaklara sahiptir ve doğrudan makine sürmez. Amaç sinyali uyarlamak, çoğaltmak veya birleştirmektir.
Yani, yardımcı kontaktörler düşük akım devrelerinde çalışır, güç kontaktörleri yüksek akım devrelerinde. Bu fark, kullanım alanlarını ve koruma gereksinimlerini belirler.
Yardımcı Kontaktör Türleri
- Elektromekanik kontaktörler: Bobin ve fiziksel kontaklar içerir, dayanıklı ve endüstriyel ortamlara uygundur. Komut sırasında karakteristik bir tıklama sesi çıkarır. Standart akımlar: 6A, 10A, 16A.
- Statik kontaktörler: Hareketli parça içermez, sessiz çalışır ve ömürleri daha uzundur. Özellikle sık kullanılan uygulamalar için uygundur (ör. panjur, kapı otomasyonu).
- Zaman röleli kontaktörler: Kontak açma veya kapama işlemlerini belirli bir gecikmeyle gerçekleştirir. Otomatik işlem sıralamaları için kullanışlıdır.
Yardımcı Kontaktörün Avantajları
- Karmaşık elektrik tesisatlarının kablolamasını sadeleştirir.
- Giriş ve çıkış arasındaki galvanik izolasyon sayesinde bir devredeki arıza diğer devreyi etkilemez.
- Sinyal çoğaltma sayesinde tek bir butonla birden fazla cihaz kontrol edilebilir.
- Farklı gerilim seviyelerini uyarlayabilir, örneğin 24V sinyal ile 230V cihaz kontrolü mümkün olur.
- Ortalama 10 milyon açma-kapama döngüsüne kadar güvenli kullanım sunar.
Hepsi ve daha fazlası için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
